Una Recomendación de No Hacer es una indicación de abandonar una práctica clínica de escaso valor. El escaso valor lo determina el hecho de que la práctica no reporte ningún beneficio conocido para los pacientes y/o les ponga en riesgo de sufrir daños y además pueda suponer un derroche de recursos, sanitarios y/o sociales.
Las Recomendaciones de NO Hacer incluidas en el Catálogo son las que cumplen todos estos criterios.
Para solicitar la inclusión en el Catálogo, es preciso cumplimentar el formulario.
Ver más información sobre la Iniciativa NO Hacer
https://portal.guiasalud.es/wp-content/uploads/2025/12/rnh_61_201.pdf
Rivera Redondo J, Díaz Del Campo Fontecha P, Alegre de Miquel C, Almirall Bernabé M, Casanueva Fernández B, Castillo Ojeda C, et al. Recommendations by the Spanish Society of Rheumatology on Fibromyalgia. Part 1: Diagnosis and Treatment. Reumatol Clin (Engl Ed). 2022 Mar;18(3):131-140.
Annemans L, Wessely S, Spaepen E, Caekelbergh K, Caubere JP, Le Lay K, et al. Health economic consequences related to the diagnosis of fibromyalgia syndrome. Arthritis Rheum. 2008;58:895–902.
Lamotte M, Maugars Y, Le Lay K, Taieb C. Health economic evaluation of outpatient management of fibromyalgia patients and the costs avoided by diagnosing fibromyalgia in France. Clin Exp Rheumatol. 2010;28 6 Suppl 63:S64–70.
Aïni K, Curelli-Chéreau A, Antoine P. The subjective experience of patients livingwith fibromyalgia: A qualitative analysis. Annales Medico-Psychologiques. 2010;168:255–62.
Escudero-Carretero MJ, Garcia-Toyos N, Prieto-Rodriguez M.A., Perez-Corral O., March-Cerda J.C., Lopez-Doblas M. Fibromyalgia: Patient perception on their disease and health system. Qualitative research study. Reumatol Clin. 2010;6:16-22.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain [Internet]. London: NICE; 2021.
https://portal.guiasalud.es/wp-content/uploads/2025/12/rnh_45_199.pdf
Tektonidou M.G., Andreoli L., Limper M., Amoura Z., Cervera R., Costedoat-Chalumeau N., et. al.: EULAR recommendations for the management of antiphospholipid syndrome in adults. Ann Rheum Dis 2019; 78: pp. 1296-1304.
Cohen H., Cuadrado M.J., Erkan D., Duarte-Garcia A., Isenberg D.A., Knight J.S., et. al.: 16th International Congress on Antiphospholipid Antibodies Task Force Report on Antiphospholipid Syndrome Treatment Trends. Lupus 2020; 29: pp. 1571-1593.
Girón-Ortega JA, Girón-González JA. Síndrome antifosfolípido: actualización y perspectivas. Med Clin (Barc). 2023 Jul 21;161(2):65–77.
Girón-Ortega JA, Girón-González JA. Recomendaciones de la Sociedad Española de Reumatología sobre síndrome antifosfolípido primario. Parte I: Diagnóstico, evaluación y tratamiento. Reumatol Clin. 2020;16(2):65–77. doi:10.1016/j.reuma.2018.11.004
Masso Gonzalez EL, Patrignani P, Tacconelli S, García Rodríguez LA. Variability among nonsteroidal antiinflamatory drugs in risk of upper gastrointestinal bleeding. Arthritis Rheum 2010;62(6):1592-601.
Lanas A, García-Rodríguez LA, Arroyo MT, Gomollon F, Feu F, Gónzalez-Pérez A et al. Risk of upper gastrointestinal ulcer bleeding associated with selective cyclooxigenase-2 inhibitors, tradicional non-aspirin non steroidal anti-inflammatory drugs, aspirin and combinations. Gut 2006;55(12):1731-8
Silverstein FE, Faich G, Goldstein JL, Simon LS, Pincus T, Whelton A et al. Gastrointestinal toxicity with celecoxib vs non-steroidal anti-inflammatory drugs for osteoartritis and rheumatoid artritis. The CLASS study: A randomized controlled trial. Celecoxib Long-term Arthritis Safety Study. JAMA 2000,284(10):1247-55.
McGettigan P, Henry D. Cardiovascular risk nonsteroidal anti-inflammatory drugs: systematic review of population-based controlled observational Studies. PLOS Med [Internet] 2011;8(9):e1001098
Trelle S, Reichenbach S, Wandel S, Hildebrand P, Tschannen B, Villiger PM et al. Cardiovascular safety of non-steroidal anti-inflammatory drugs: network meta-analysis. BMJ 2011;342:c7086.
National Institute Clinical Excellence (NICE) 2009. Low back Pain in adults: early mamagement. Clinical Guideline [CG88]
National Institute Clinical Excellence (NICE) 2008. Osteoarthritis: the care and management of osteoarthritis in adults. Clinical Guideline [CG59]
Grupo de trabajo de la Guía de Práctica Clínica sobre Osteoporosis y Prevenciónd de Fracturas por Fragilidad. Guía de Práctica Clínica sobre Osteoporosis y Prevención de Fracturas por Fragilidad. Plan de Calidad para el Sistema Nacional de Salud del Ministerio de Sanidad, Política Social e Igualdad. Agència d´Informació, Avaluació i Qualitat en Salut (AIAQS) de Cataluña 2010. Guías de Práctica Clínica en el SNS: AATRM Nº 2007/02.
De Solà Morales O, Galimany J. Lumbàlgia crònica: utilització apropiada de les proves de diagnòstic per la imatge. Barcelona: Agència d´Informació, Avaluació i Qualitat en Salut. Servei Català de la Salut. Departament de Salut. Generalitat de Catalunya 2010 [Accesible en www.gencat.cat/salut/.../lumbalgia_proves_imatge_aiaqs_2010ca.pdf].
López-Aguilà S, Almazán C, Surís X, Larrosa M, Galimany J. Dolor cervical: utilització apropida de las proves de diagnòstic per la imatge. Barcelona Barcelona: Agència d´Informació, Avaluació i Qualitat en Salut. Servei Català de la Salut. Departament de Salut. Generalitat de Catalunya 2012 [Accesible: www.gencat/.../cervicalgia_proves_diagnostic_imatge_aiaqs2012.pdf].